در سال 1991 داس، امپراطوری کامپیوترهای شخصی را در دست داشت. سیستم عاملی که با قیمت 50000 دلار از یک هکر سیاتلی توسط بیل گیتز (Bill Gates) خریداری شده بود و با یک استراتژی تجاری هوشمند، به تمام گوشه های جهان رخنه کرده بود. کاربران PC انتخاب دیگری نداشتند. کامپیوترهای اپل مکینتاش بهتر بودند. ولی قیمتهای نجومی، آنها را از دسترس اکثر افراد خارج می ساخت.
اما سیستم عامل دیگری به نام یونیکس بود ولی قیمت خیل زیادی داشت. کد منبع یونیکس که توسط آزمایشگاههای بل بین دانشگاهها توزیع شده بود، محتاطانه محافظت میشد تا برای عموم فاش نشود. برای حل شدن این مسئله، هیچیک از تولید کنندگان نرم افزار راه حلی ارائه ندادند.
بنظر میرسید این راه حل به صورت سیستم عامل MINIX ارائه شد. این سیستم عامل، که از ابتدا توسط اندرو اس. تاننباوم (Andrew S. Tanenbaum) پروفسور هلندی، نوشته شده بود به منظور تدریس عملیات داخلی یک سیستم عامل واقعی بود. این سیستم عامل برای اجرا روی پردازنده های 8086 اینتل طراحی شده بود و بزودی بازار را اشباع کرد.
بعنوان یک سیستم عامل، MINIX خیلی خوب نبود. ولی مزیت اصلی آن، در دسترس بودن کد منبع آن بود. هرکس که کتاب سیستم عامل تاننباوم را تهیه میکرد، به 12000 خط کد نوشته شده به زبان C و اسمبلی نیز دسترسی پیدا میکرد. برای نخستین بار، یک برنامه نویس یا هکر مشتاق میتوانست کد منبع سیستم عامل را مطالعه کند. چیزی که سازندگان نرم افزارها آنرا محدود کرده بودند. یک نویسنده بسیار خوب، یعنی تاننباوم، باعث فعالیت مغزهای متفکر علوم کامپیوتری در زمینه بحث و گفتگو برای ایجاد سیستم عامل شد. دانشجویان کامپیوتر در سرتاسر دنیا با خواندن کتاب و کدهای منبع، سیستمی را که در کامپیوترشان در حال اجرا بود، درک کردند.و یکی از آنها لینوس توروالدز (Linus Torvalds) نام داشت.
در سال 1991، لینوس بندیکت توروالدز (Linus Benedict Torvalds) دانشجوی سال دوم علوم کامپیوتر دانشگاه هلسینکی فنلاند و یک هکر خود آموخته بود. این فنلاندی 21 ساله بود.. MINIX خوب بود ولی فقط یک سیستم عامل مخصوص دانش آموزان بود و بیشتر به عنوان یک ابزار آموزشی بود تا ابزاری قدرتمند برای بکار گیری در امور جدی.
در این زمان برنامه نویسان سرتاسر دنیا توسط پروژه گنو (GNU) که توسط ریچارد استالمن (Richard Stallman) آغاز شده بود، تحریک شده بودند. هدف این پروزه ایجاد حرکتی برای فراهم نمودن نرم افزارهای رایگان و در عین حال با کیفیت بود. استالمن خط مشی خود را از آزمایشگاه معروف هوش مصنوعی دانشگاه MIT با ایجاد برنامه ویرایشگر emacs در اواسط و اواخر دهه 70 آغاز نمود. تا اوایل دهه 80، بیشتر برنامه نویسان نخبه آزمایشگاههای هوش مصنوعی MIT جذب شرکتهای نرم افزاری تجاری شده بودند و با آنها قرارداد های حفظ اسرار امضا شده بود. ولی استالمن دیدگاه متفاوتی داشت. وی عقیده داشت برخلاف سایر تولیدات، نرم افزار باید از محدودیت های کپی و ایجاد تغییرات در آن آزاد باشد تا بتوان روز به روز نرم افزارهای بهتر و کارآمد تری تولید نمود.
با اعلامیه معروف خود در سال 1983، پروژه GNU را آغاز کرد. وی حرکتی را آغاز کرد تا با فلسفه خودش به تولید و ارائه نرم افزار بپردازد. نام GNU مخفف GNU is Not Unix است. ولی برای رسیدن به رویای خود برای ایجاد یک سیستم عامل رایگان، وی ابتدا نیاز داشت تا ابزارهای لازم برای این کار را ایجاد نماید. بنابراین در سال 1984 وی شروع به نوشتن و ایجاد کامپایلر زبان C گنو موسوم به GCC نمود. GCC یکی از کارآمد ترین و قویترین کامپایلرهایی است که تا کنون ایجاد شده اند.
تا سال 1991 پروزه GNU تعداد زیادی ابزار ایجاد کرده بود ولی هنوز سیستم عامل رایگانی وجود نداشت. حتی MINIX هم لایسنس شده بود. کار بر روی هسته سیستم عامل گنو موسوم به HURD ادامه داشت ولی به نظر نمی رسید که تا چند سال آینده قابل استفاده باشد.سرانجام بعد از دست زدن به کدهای این سیستم عامل توانستند لینوکس را بسازندحرکت لینوکس از یک پروزه هکری تا جهانی شدن یک انقلاب شگفت انگیز است. پروزه GNU که در اوایل دهه 1980 توسط ریچارد استالمن شروع شد، توسعه نرم افزارهای بازمتن را رهبری نمود. پروفسور اندرو تاننباوم و سیستم عامل MINIX او مطالعه سیستم عامل ها را از حالت تئوری به عملی تبدیل نمود و در نهایت همت و تلاش توروالدز منجر به تولد لینوکس شد. امروزه لینوکس دیگر یک پروزه هکری به شما نمی رود بلکه یک حرکت جهانی است که توسط میلیونها نفر برنامه نویس بازمتن و شرکتهای بزرگی مانند IBM حمایت میشود. نشان لینوکس یک پنگوئن است. .لینوکس بر روی هر نوع کامپیوتر شخصی با حداقل سرعت 386 مگاهرتز و 4 مگابایت حافظه RAM قابل نصب است .
توضیحاتی کوتاه در مورد چند توزیع مشهور لینوکس
Redhat :
Redhat پر فروش ترین نسخه لینوکس است , بسیار انعطاف پذیر بوده و با سری برنامه های خوبی ارائه میشود , ردهت میتواند هم بعنوان WorkStation یا Server با ست Package های لازم نصب شده و امروزه Redhat بر روی بسیاری از سرور های موجود در اینترنت استفاده میشود . Redhat راحت نصب میشود , Raid را ساپرت میکند , auto-paritioning را ساپرت میکند , Server قدرتمند و امنی میتوان از آن استفاده کرد.
Debian :
Debian پرطرفدار ترین نسخه لینوکس برای حرفه های Linux/Unix و System Administrator هاست , Debian مثل بقیه Distribution های لینوکس سریع نصب نمی شود ولی خیلی هم وقت نمیگیرد . Debian خودش را یک نسخه لینوکس نمیداند , و در واقع Debian از یک سری Utility دست نخورده حاصل کار کسی که آن را بوجود آورده و هسته کرنلی که برای آن طراحی شده بهره میگیرد .
Slackware :
Slackware در زمان ساخت یعنی حدود سال 1990 محبوب ترین نسخه لینوکس بوده , ولی بعد از چند سال در پشت آوازه و شهرت Redhat و SuSE محو شده است , الان هم Slackware ساخته میشود ولی معمولا بر روی سرور ها به کار میرود , به اندازه بقیه Distrubution ها User Friendly نیست ولی طرفدارهای خودش را دارد
Lindows :
یکی از جدید ترین نسخه های لینوکس میباشد که بر اسا س Debian ساخته شده , Lindows یا Linux Windows سعی میکند محیطی شبیه محیط ویندوز را بر روی لینوکس اجرا کند که به نظر من موفق نبوده , و به هر صورت یکی از نسخه هایی است که در ایران راحت پیدا میشود !
Stampede Linux :
برای پردازنده های Alpha و Intel ساخته شده , عملا به درد مهندسین سخت افزار میخورد یا System Administrator های Unix , انتخاب خوبی برای کاربر تازه کار نیست .
Linux Mandrake :
بر اساس Redhat ساخته شده , از خیلی جهات کاملا شبیه Redhat لینوکس است . همه کارها انقدر ساده شده که یک کاربر عادی بتواند بدون هیچ مشکلی هر کاری که لازم باشد با چند کلیک و مشاهده ویزارد مربوطه انجام دهد , رشد Mandrake لینوکس بسیار خوب بوده و در همین مدت کم توانسته است علاقه مندان خودش را پیدا کند , این نسخه از لینوکس انتخاب خوبی برای کاربر متوسط یا حرفه ای نیست . Mandrake در سال 2000 یکی از پرفروشترین لینوکس های بازار بوده خیلی از Mandrake ها رو پارتیشن های Fat نصب میشوند و حتی از طریق ویندوز اجرا شده و به نظر من این از
عوامل مهم پیشرفت Mandrake بوده است .
SuSE :
SuSE برای Alpha , Power PC , Intel و Sparc ساخته شده , SuSE از طریق نرم افزار YaST یک روش ساده و User Friendly برای نصب شدن دارد , همچنین با مقدار زیادی برنامه های جانبی منتشر میشود , مثلا SuSE9 Proffesional که الان در بازار ایران وجود دارد دارای 3 تا ۷ تا سی دی است , SuSE تا حدودی مخصوص کاربران حرفه ای لینوکس است و مهم ترین خاصیت SuSE این است که Journaling FS را پشتیبانی میکند , یعنی میتوانید آنرا روی یک پارتیشن ReiserFS نصب کنید که در Stable بودن بی همتاست .
Spampete.org
Phat Linux :
Phat Linux بهترین نسخه لینوکس برای شروع کار با لینوکس است , مخصوصا برای کاربرانی که با Windows زیاد کار کرده اند مناسب است چون سعی شده همه کارها با Wizard ها و ... صورت پذیرد .Phat Linux را میتوان بر روی یک پارتیشن ویندوز ( بجز Ntfs ) نصب کرد و روند نصب خود سیستم عامل بسیار سریع و راحت است .
Yellow Dog :
فقط برای PowerPC ساخته شده , برای کسایی که میخواهند یک سرور انعطاف پذیر و امن داشته باشند مناسب است , همچنین بر روی کامپیوترهای مکینتاش هم نصب میشود .